Son Güncelleme: 22.12.2017

Dermatolojik Inciler

Eritema Multiformeye Bagli Apopitotik Cisimcikler: Sitolojik, Histopatolojik ve Immünofloresan Bulgular

  • Murat Durdu

Turk J Dermatol 2017;11(3):142-143

On iki yasinda erkek hasta saçta alopesik yamalar nedeniyle basvurdu. Öyküsünde, iki yildir alopesi areata tanisi ile takip edildigi ögrenildi. Topikal steroidli kremler ve intralezyonel steroid tedavisine ragmen yeni alopesik yamalar gelismeye devam etti. Siddetli (>%50 tutulum) alopesi areata lezyonlarinin olmasi nedeniyle hastaya difensipron ile topikal immünoterapi tedavisi planlandi. Bu amaçla oksipital bölgeye difensipron %2 solüsyon ile duyarlanma yapildi. Iki gün sonra yapilan kontrolde duyarlanma bölgesinde eritemli zeminde vezikül büller gelistigi gözlendi. Topikal duyarlanmadan bir hafta sonra oksipital bölge ve ensede hedef benzeri eritemli papül plaklar gelisti (Resim 1a). Gelisen bu papüllerin bazilarinin ortasinda veziküller mevcuttu. Veziküler lezyonlardan deri kazinti yaymasi yapildi ve Papanicolaou boyasi ile boyandi. Yapilan sitolojik incelemede keratinositlerde koryoliz, karyoreksis ve piknoz ile karakterize apopitotik cisimcikler tespit edildi (Resim 1b). Alinan punch biyopsinin histopatolojik incelemesinde epidermiste apopitotik hücreler tespit edildi (Resim 1c). Hematoksilen eozin (H&E) boyali preparatlar immünofloresan mikroskopta degerlendirildiginde epidermiste yer alan apopitotik cisimciklerin otofloresan verdigi gözlendi (Resim 1d). Hastada difensiprona bagli eritema multiforme düsünüldü. Hedef seklinde lezyonlar topikal steroidli kremler ile tamamen düzeldi. Ipuçlari; Klinik: Bazi enfeksiyonlar yaninda çok sayida inflamatuvar hastalik seyri esnasinda keratinositlerde apopitozda artis gözlenir. Apopitoza neden olan hastaliklardan biri de eritema multiformedir. Eritema multiformenin en sik nedenleri enfeksiyonlar ve ilaçlardir. Sistemik ilaçlar yaninda difensipron gibi topikal duyarlandirici ilaçlar da eritema multiformeye neden olabilir (1). Sitolojik: Apopitozun sitolojik bulgulari koryoliz, karyoreksis ve piknozdur. Nükleustaki bu degisiklikler PAP boyasi ile kolaylikla gözlenebilir (2). Histopatolojik: Eritema multiforme hastalarinda apopitotik hücreler bazal tabaka, papiller dermis, üst spinöz tabaka ve bazen stratum korneumda görülebilir (3). H&E boyali preparatlar immünofloresan mikroskopta degerlendirildiginde bu cisimcikler otofloresan verir.


1. Oh CW, Han KD, Kim TH, Bullous erythema multiforme following topical diphenylcyclopropenone application. Contact Dermatitis 1998,38-220

2. Durdu M, Baba M, Seçkin D, The value of Tzanck smear test in diagnosis of erosive, vesicular, bullous, and pustular skin lesions. J Am Acad Dermatol 2008,59-958

3. Joshi R, Interface dermatitis. Indian J Dermatol Venereol Leprol 2013,79-349